Cống thoát nước bị nghẹt là tình trạng quen thuộc ở cả nhà phố, chung cư lẫn khu vực kinh doanh, đặc biệt vào mùa mưa hoặc sau thời gian dài sử dụng mà không kiểm tra, vệ sinh định kỳ. Ban đầu, dấu hiệu nghẹt thường rất nhẹ và dễ bị bỏ qua, nhưng nếu không xử lý sớm, nước thải có thể trào ngược, gây mùi hôi khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày.
Hiểu rõ nguyên nhân khiến đường cống bị nghẹt cũng như nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp gia đình và doanh nghiệp chủ động xử lý kịp thời, tránh để tình trạng kéo dài dẫn đến hư hỏng đường ống hoặc phát sinh chi phí sửa chữa lớn hơn. Bài viết dưới đây tổng hợp những nguyên nhân phổ biến, dấu hiệu cảnh báo và hậu quả nếu để cống thoát nước nghẹt lâu ngày.
Những nguyên nhân phổ biến khiến cống thoát nước bị nghẹt
Cống thoát nước bị nghẹt thường không đến từ một nguyên nhân duy nhất mà là kết quả tích tụ của nhiều yếu tố trong quá trình sử dụng. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp nhất.
Rác thải và dị vật lọt vào đường ống
Tóc rụng, vụn thức ăn, dầu mỡ, bã trà cà phê, tăm bông, khăn giấy… là những thứ dễ dàng bị cuốn trôi theo dòng nước xuống cống nhưng lại không tự phân hủy hoặc trôi đi hết. Theo thời gian, chúng bám dính vào thành ống, kết dính với nhau tạo thành khối cản trở dòng chảy.
Dầu mỡ đóng cặn lâu ngày
Dầu mỡ từ nhà bếp khi đổ trực tiếp xuống bồn rửa sẽ nguội dần và đông đặc lại trong lòng ống. Lớp cặn dầu mỡ này bám dày theo từng ngày, làm thu hẹp tiết diện ống dẫn nước, đến một lúc nào đó sẽ chặn đứng hoàn toàn dòng chảy.
Đất cát, bùn lắng đọng
Ở những khu vực gần công trình xây dựng, sân vườn hoặc nhà có sân thượng, đất cát theo nước mưa hoặc nước rửa sân trôi xuống cống rất dễ lắng đọng ở các đoạn ống nằm ngang hoặc chỗ nối ống, lâu dần tạo thành lớp bùn đặc gây nghẽn dòng chảy.
Đường ống xuống cấp, thiết kế không hợp lý
Đường ống thi công lâu năm có thể bị nứt, gãy, lệch mối nối hoặc độ dốc không đạt chuẩn khiến nước thoát chậm, dễ đọng lại và kéo theo cặn bẩn tích tụ. Ống có đường kính quá nhỏ so với nhu cầu sử dụng thực tế cũng là nguyên nhân khiến hệ thống thường xuyên quá tải.
Rễ cây xâm nhập đường ống
Ở nhà có sân vườn hoặc gần khu vực trồng cây lớn, rễ cây có xu hướng phát triển tìm đến nguồn nước, len lỏi qua các khe hở, mối nối của đường ống ngầm. Rễ cây phát triển dần sẽ làm biến dạng, nứt vỡ ống và cản trở dòng chảy nghiêm trọng.
Dấu hiệu nhận biết cống thoát nước sắp hoặc đang bị nghẹt
Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường giúp xử lý thông cống nghẹt dễ dàng hơn, tránh để tình trạng lan rộng ra toàn bộ hệ thống thoát nước trong nhà. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:
- Nước thoát chậm bất thường ở bồn rửa chén, bồn rửa mặt, sàn nhà tắm hoặc cống sân, dù trước đó vẫn thoát bình thường.
- Có tiếng ọc ọc, sủi bọt phát ra từ miệng cống hoặc đường ống khi xả nước.
- Mùi hôi khó chịu bốc lên từ cống thoát nước, đặc biệt rõ vào những ngày nắng nóng hoặc khi đóng kín cửa.
- Nước có dấu hiệu trào ngược lên miệng cống, sàn nhà vệ sinh hoặc khu vực giặt phơi sau khi xả nước.
- Xuất hiện côn trùng như ruồi muỗi, gián tụ tập quanh khu vực cống thoát nước.
- Mực nước trong bồn cầu hoặc các thiết bị vệ sinh dâng cao bất thường rồi rút chậm.
Khi nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu kể trên, gia đình nên kiểm tra và can thiệp sớm thay vì chờ đến khi cống nghẹt hoàn toàn mới xử lý, vì lúc đó việc thông nghẹt đường ống thoát nước sẽ phức tạp và tốn thời gian hơn nhiều.
Hậu quả nếu để cống thoát nước nghẹt lâu ngày
Nhiều gia đình có tâm lý chủ quan, nghĩ rằng cống thoát nước chậm là chuyện nhỏ và có thể tự hết sau vài ngày. Tuy nhiên nếu để tình trạng nghẹt kéo dài mà không xử lý, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với hình dung ban đầu.
- Nước thải ứ đọng lâu ngày tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, nấm mốc và côn trùng gây hại sinh sôi, ảnh hưởng đến sức khỏe các thành viên trong gia đình.
- Mùi hôi lan tỏa khắp không gian sống, đặc biệt khó chịu trong nhà bếp và nhà vệ sinh, gây khó khăn cho sinh hoạt hàng ngày.
- Áp lực nước tích tụ trong đường ống có thể khiến các mối nối bị bung, nứt vỡ, dẫn đến thấm nước ra tường, sàn nhà, ảnh hưởng đến kết cấu công trình.
- Nghẹt kéo dài khiến việc xử lý về sau khó khăn hơn, đôi khi phải đào xới, tháo dỡ một phần đường ống thay vì chỉ cần thông thường.
- Ảnh hưởng đến vệ sinh chung, mất thẩm mỹ không gian sống và có thể gây phiền hà cho hàng xóm nếu tình trạng tràn nước thải ra khu vực xung quanh.
Để hạn chế tình trạng nghẹt tái diễn, gia đình nên chủ động vệ sinh định kỳ hệ thống thoát nước, hạn chế đổ dầu mỡ, rác thải trực tiếp xuống cống và lắp lưới chắn rác tại các miệng thoát nước. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, nên liên hệ đơn vị có kinh nghiệm để kiểm tra và xử lý kịp thời, tránh để sự cố ảnh hưởng đến sinh hoạt cũng như kết cấu công trình về lâu dài.
